-:- เดือนสี่ บุญผะเหวดหรือบุญมหาชาติ....

(1/2) > >>

เทพสายลม:


 คำว่าผะเหวด เป็นสำเนียงของชาวอีสาน ที่มาแผลงมาจากคำว่าผะเหวด ซึ่งหมายถึง ผะเหวดสันดร การทำบุญผะเหวดเป็นการทำบุญและฟังเทศน์เรื่องผะเหวดสันดรชาดกหรือเทศน์ มหาชาติซึ่งมีจำนวน กัณฑ์3 กัณฑ์ ทั้งนี้เพี่อเป็นการรำลึกถึงผะเหวดสันดรผู้ซึ่งบำเพ็ญเพียรอันยิ่งใหญ่ด้วยวิธีบริจาคทาน หรือทานบารมีในชาติสุดท้าย หรือมหาชาติของพระพุทธองค์ ก่อนที่จะมาเสวยชาติและตรัสรู้เป็นพระพุทธเจ้า

                  ...งานบุญผะเหวดเป็นงานบุญที่ยิ่งใหญ่ของชาวอีสานนิยมทำกันทุกหมู่บ้าน ด้วยความเชื่อว่าหากได้ฟังเทศน์มหาชาติครบทั้ง กัณฑ์3 กัณฑ์จบภายในวันเดียวนั้น อานิสงฆ์จะดลบันดาลให้ไปเกิดในศาสนาของพระศรีอาริยเมตไตรย ซึ่งเป็นดินแดนแห่งความสุขตามพุทธคติ ปัจจุบันงานบุญผะเหวดยังหาดูได้ทั่วไปเกือบทุกจังหวัดในภาคอีสาน ภายในงานจะมีขบวนแห่
พระเวสสันดรหลายขบวน และมีการทำขนมจีน(ชาวอีสานเรียกข้าวปุ้น)มากมายมาเลี้ยงแขกบ้านแขกเมือง

               ..การแห่ผะเหวด และ การแห่ข้าวพันก้อน ในตอนเย็นของวันโฮมจะมีการไปรวมกันที่ใดที่หนึ่ง ซึ่งสมมติกันว่าเป็นป่า ตามเรื่องราวในพระเวสสันดรชาดกและพากันแห่ผ้าซึ่งเขียนภาพเป็นเรื่องราวพระเวสสันดรชาดกทั้ง ๑๓ กัณฑ์ เข้สู่หมู่บ้าน ตามระยะทางจะมีผู้ตั้งหม้อน้ำหอมไว้สำหรับให้ผู้ที่แห่ผะเหวดไว้เอาดอกไม้จุ่มเป็นการบูชาพระเวสสันดร พอถึงบริเวณวัดก็จะนำผ้าไปขึงไว้บริเวณรอบศาลาการเปรียญหมู่บ้าน

                 มูลเหตุที่มีการทำบุญผะเหวด มีเล่าไว้ในเรื่องพระมาลัยหมื่นมาลัยแสนว่า พระมาลัยได้ขึ้นไปไหว้พระธาตุเกศแก้วจุฬามณีในสวรรค์ชั้นดาวดึงส์พบพระศรีอริยเทตไตรย พระศรีอริยเมตไตยได้ดำรัสสั่งกับพระมาลัยว่าถ้ามนุษย์อยากพบพระองค์ จงอย่าได้ทำบาปหนัก ได้แก่ ฆ่าหรือข่มเหงบิดามารดา สมณพราหมณาจารย์ทำร้ายร่างกายพระพุทธเจ้าและยุยงพระสงฆ์ให้แตกกัน ให้อุตสาห์ฟังเรื่องราวมหาเวสสันดรชาดกหรือผะเหวดให้จบในวันเดียวกันฟังแล้วให้นำไปประพฤติปฏิบัติจะได้พบพระศาสนาของพระองค์ เมื่อพระมาลัยกลับมาถึงโลกมนุษย์จึงได้บอกให้มนุษย์ทราบ โดยเหตุนี้ผู้ปรารถนาจะพบศาสนาพระศรีอริยเมตไตรย จึงพากันทำบุญผะเหวดสืบต่อกันมา

เทพสายลม:
การเทศน์มหาชาติ ๑๓ กัณฑ์



๑. กัณฑ์ทศพร

...กัณฑ์ว่าด้วยพร ๑๐ ประการ ที่พระอินทร์ประทานแก่พระนางผุสสดี
ก่อนที่พระนางจุติจากสวรรค์มาบังเกิดเป็นพระมารดาของพระเวสสันดร
โดยเริ่มเรื่องว่า เมื่อพระพุทธองค์เสด็จจากเวฬุวนาราม นครราชคฤห์ ไป
โปรดพระประยูรญาติที่กรุงกบิลพัสด์นั้น พระประยูรญาติผู้ใหญ่ไม่ยอม
ถวายบังคม เพราะเห็นว่าพระพุทธองค์มีพระชนม์มายุน้อยกว่า พระ
พุทธองค์จึงแสดงปาฏิหาริย์ให้พระองค์ลอยอยู่เหนือพระเศียรพระประยูร
ญาติ บรรดาพระประยูรญาติมิอาจทรงมานะทิฐิอยู่ได้จึงพร้อมกันถวาย



๒. กัณฑ์หิมพานต์

  ...คือ กัณฑ์ที่พระมัทรีตรัสเล่าถึงป่าหิมพานต์ถวายพระเวสสันดรว่า
เป็นที่รื่นรมย์น่าอยู่อาศัย เล่าเรื่องย้อนหลังถึงพระนางผุสสดีพระมารดา
ของพระเวสสันดรจุติลงมาเกิด และได้เป็นมเหสีของพระเจ้ากรุงสญชัย มี
โอรสคือพระเวสสันดร ครั้งหนึ่งพระเวสสันดรได้ประทานช้างปัจจัย
นาเคนทร์ อันเป็นช้างคู่บ้านคู่เมืองให้แก่ชาวเมืองกลิงคราษฎร์ ชาวเมือง
สีวีราษฎร์ไม่พอใจ จึงประชุมกันกล่าวโทษพระเวสสันดร จนพระเจ้ากรุง
สญชัยต้องเนรเทศพระเวสสันดรออกจากเมือง พระมัทรีพระมเหสีของพระ
เวสสันดรขอตามเสด็จไปอยู่ป่าด้วย

เทพสายลม:


๓.  ทานกัณฑ์

...พระเวสสันดรบำเพ็ญทาน แล้วเสด็จออกจากเมืองพร้อมพระมัทรี
พระชาลี (โอรส) พระกัณหา (ธิดา)จะเสด็จไปยังเขาวงกต




๔. กัณฑ์วนปเวสน์

..พระเวสสันดรเสด็จผ่านเมืองเจตราษฎร์ กษัตริย์เจตราษฎร์ เชิญ
พระเวสสันดรให้ประทับ ณ เมืองเจตราษฎร์ แต่ไม่ทรงรับ จึงชี้ทางไปสู่เขา
วงกต  และให้พรานเจตบุตรรักษาต้นทางไม่ให้ผู้ใดมารบกวน พระ
เวสสันดร พระมัทรี และพระโอรสธิดา ต่างทรงผนวชเป็นดาบส และ
ประทับ ณ อาศรมในบริเวณเขาวงกต




๕. กัณฑ์ชูชก 

.กล่าวถึงชูชกพราหมณ์เฒ่าได้นางอมิตตดาสาวรุ่นเป็นเมีย เพื่อชดใช้
แทนเงินที่บิดามารดาเป็นหนี้ชูชก นางอมิตตดาวิวาทกับนางพรามณีในหมู่
บ้านนั้น เพราะถูกเยาะเย้ยว่านางมีสามีแก่ นางจึงคิดลบล้างความอับอาย
ของตนโดยรบเร้าให้ชูชกไปขอสองกุมารมาเป็นทาส

เทพสายลม:


๖. กัณฑ์จุลพน

.ชูชกเดินทางไปขอสองกุมาร ผ่านด่านที่เจตบุตรเฝ้าอยู่ ชูชกหลอก
ลวงจนพราหมณ์เจตบุตรหลงเชื่อว่าชูชกเป็นทูต จึงชี้ทางผ่านป่าต้นทางที่
จะไปยังอาศรมของพระเวสสันดรให้ชูชก




๗. กัณฑ์มหาพน

...ชูชกเดินทางต่อมาได้พบพระอัจจุตฤาษี ก็หลอกลวงให้ฤาษีหลงเชื่อ
และพระฤาษีพรรณนาป่าใหญ่บริเวณเขาวงกตใกล้พระอาศรมของพระ
เวสสันดรให้ชูชกฟัง เป็นการชี้ทางให้ชูชกเดินทางต่อไป




๘. กัณฑ์กุมาร 

....พระนางมัทรีฝันร้าย ให้พระเวสสันดรทำนายฝันให้ แล้วนางก็ออก
ไปหาผลไม้ ชูชกเฝ้าพระเวสสสันดรขอสองกุมาร ชูชกเมื่อได้รับพระราช
ทานสองกุมารแล้ว ก็ขู่เข็ญสองกุมาร โดยการเฆี่ยนตีแล้วลากตัวไป

เทพสายลม:


๙. กัณฑ์มัทรี

..พระนางมัทรีมัทรีกลับมาไม่พบสองกุมาร ก็คร่ำครวญสลบไป พระ
เวสสันดรแก้ฟื้น แล้วบอกความจริงว่าได้ให้สองกุมารแก่ชูชกไปแล้ว



๑๐. กัณฑ์สักบรรพ

.....พระอินทร์แปลงกายมาขอพระนางมัทรี เมื่อพระเวสสันดรพระราช
ทานให้แล้ว ก็ถวายพระมัทรีคืนไว้ให้ปฏิบัติพระเวสสันดร พระเวสสันดรทูล
ขอพร ๘ ประการจากพระอินทร์




๑๑. กัณฑ์มหาราช

......ชูชกพาสองกุมารหลงเข้าไปในกรุงสีวีราษฎร์ ถูกจับไปเฝ้าพระเจ้า
กรุงสญชัย พระเจ้ากรุงสญชัยขอไถ่ตัวสองกุมาร ส่วนชูชกกินอาหารที่
พระราชาทานเกินขนาดจนไฟธาตุแตกตาย พระเจ้ากรุงสญชัยเตรียม
ยกทัพออกไปรับพระเวสสันดรคืนพระนคร

นำร่อง

[0] ดัชนีข้อความ

[#] หน้าถัดไป