ความฝันจะร่วมสร้าง
และไม่ลืมสัมพันธ์
ทุกสิ่งดั่งใจฝัน
เรามั่นใจฝันต้อง | ด้วยกัน
พี่น้อง
จงเชื่อ เถิดนา
ย่อมได้สักวัน |
สวัสดีครับพี่น้องชาวล่าฝันที่สนใจการแต่งโคลงสี่สุภาพ ในกระทู้นี้เราก็จะมาเรียนรู้ถึงวิธีการแต่งร้อยกรองประเภทโคลง(สี่สุภาพ)
ซึ่งผมเพิ่งได้เรียนจบหมาดๆ เลย :lip: โดยหวังเป็นอย่างยิ่งว่าถ้าหากศึกษาจนจบบทแล้วชาวล่าฝันจะสามารถรู้และเข้าใจถึง
ข้อบังคับและวิธีการแต่งโคลงสี่สุภาพได้ถูกต้อง ทั้งนี้เพื่อเพิ่มความหลากหลายในร้อยกรองของเราได้เป็นอย่างดี
เนื้อหาก็มีไม่มากมายครับ แต่เพื่อให้ง่ายต่อการศึกษาผมจะขอแบ่งออกเป็นส่วนๆ ดังนี้1. ข้อบังคับโคลงสี่สุภาพ
2. คำสร้อย
3. คำ หรือ พยางค์
4. ข้อห้าม
1. ข้อบังคับโคลงสี่สุภาพ
เราต้องรู้อะไรกันบ้างในส่วนนี้1.1 บทหนึ่งมีกี่บาท
1.2 บาทหนั่งมีกี่วรรค
1.3 วรรคหนึ่งๆ มีกี่พยางค์
1.4 บังคับสัมผัสตรงไหน
1.5 บังคับรูปวรรณยุกต์ที่พยางค์ใด
เรามาารู้จักแผนผังของโคลงสี่สุภาพกันก่อนนะครับ
ตัวอย่าง จากมามาลิ่วล้ำ
บางยี่เรือราพลาง
เรือแผงช่วยพานาง
บางบ่รับคำคล้อง | ลำบาง
พี่พร้อง
เบียงม่าน มานา
คล่าวน้ำตาคลอ |
ข้อบังคับโคลงสี่สุภาพ1. บทหนึ่งมี 4 บาท เขียนบาทละหนึ่งบรรทัด บาทหนึ่งๆ มี 2 วรรค เรียกว่า วรรคหน้า กับ วรรคหลัง
2. วรรคหน้ามี 5 พยางค์ทุกบาท วรรคหลังของบาทที่ 1,2 และ 3 มี 2 พยางค์ วรรคหลังของบาทที่ 4 มี 4 พยางค์
นอกจากนี้วรรคหลังของทุกบาท ยกเว้นบาทที่ 2 อาจมีคำสร้อย ซึ่งมี 2 พยางค์
3. สัมผัสบังคับ ให้ดูตามแผนภูมด้านบนครับ
4. วรรคยุกต์บังคับ "รูป" ไม่คำนึงถึงเสียง พยางค์ที่มี ไม้เอก เรียก คำเอก พยางค์ที่มี ไม้โท เรียก คำโท
5. คำเอก ผ่อนผันให้ใช้คำตายแทนได้
*คำตายคือคำที่ประสมด้วยสระเสียงสั้นในมาตราแม่ กก, กด, กบ (จำง่ายๆ ครับว่า กบด) ซึ่งไม่มีรูปวรรณยุกต์ เช่นคำว่า โหด, แหลก, ตระ2. คำสร้อยคำสร้อยคือ คำที่แต่งเติมขึ้นมาเพื่อให้ครบกระแสความ ซึ่งถ้าไม่จำเป็นก็ไม่ต้องครับ คำสร้องจะต้องมีอย่างละ 2 คำเสมอ โดย
คำแรก
จะเป็นคำที่เิ่พิ่มความสมบูรณ์ของโคลง ส่วนคำหลังจะลงท้ายด้วยคำที่ไม่มีความหมายเช่น นา นอ เนอ พ่อ แม่ พี่ แล เลย เอย ฤา ฮา
ตัวอย่าง ตราบขุนคิริขัน
รักบ่หายตราบหาย
สรุยจันทร์ขจาย
ไฟแล่นล้างสี่หล้า | ขาดสลาย แลแม่
หกฟ้า
จากโลก ไปฤา
ห่อนล้างอาลัย |
3. คำ หรือ พยางค์ที่เราเรียกกันว่า เอกโทษ โทโทษ คือคำตามปกติใช้ไม้เอก แต่เมื่อคิดหาคำมาใช้ไม่ได้ก็ใช้คำตามปกติเพียงแต่เปลี่ยนเป็นไม้โทแทน
เช่นคำว่า ท่วม เปลี่ยนเป็น ถ้วม ช่วย เปลี่ยนเป็น ฉ้วย เพื่อให้ลงสัมผัสนั่นเองครับ
ตัวอย่าง เรียนร่ำน้ำเนตรถ้วม
พาหมู่สัตรว์จ่อมจม
พระสุเมรุเปื่อยเป็นตม
หากอกนิษฐ์พรหมฉ้วย | ถึงพรหม
ชีพม้วย
ทบท่าว ลงนา
พี่ไว้จึ่งคง |
4. ข้อห้าม4.1 ห้ามใช้คำที่มีรูปวรรณยุกต์สำหรับพยางค์สุดท้ายในวรรคของบาทที่ 1 และพยางค์ที่ 5 ของวรรคหน้าบาทที่ 2 และ บาทที่ 3
4.2 ห้ามใช้คำตายแทนตำแหน่งโท
4.3 ห้ามใช้คำตายและคำที่มีรุปวรรณยุกต์สำหรับพยางค์สุดท้ายของบาทที่ 4 (นิยมใช้เสียงจัตวากันมาก)
เพิ่มเติม
คำตายที่ใช้แทนในตำแหน่งเอกหลายคงคงยังไม่เข้าใจถึงคำตายที่ชัดเจนมากนักนะครับ ในโคลงสี่สุภาพคำตายที่เราสามารถนำมาใช้แทนตำแหน่งเอกได้ เช่น
คำว่า ระ เพริศ เสพ ปราชญ์ สุข ดุจ ส่วนสัมผัสอักษรหรือสัมผัสพยัญชนะได้แก่
เสียง พ
เสียง ส
เสียง ม
เสียง ร
เสียง ค | พ้อ พัน หา พา เพริศ
เสพ เสน่หา สุข ซาบ
ม้วย ไม้
ระ รวย รส
คน ความ |
ข้อบังคับของโคลงสี่สุภาพเอก 7 โท 4
อ้างอิงขอบคุณรูปภาพจาก :
http://dnfe5.nfe.go.th/ilp/thaicommu/th31_1_5.html :paw:
หากมีเนื้อหาไม่สมบูรณ์ หรือบกพร่องประการใด ขออภัยมา ณ.ที่นี้ด้วยครับ
Only : trytodreamผู้ทำกระทู้ (บูม) SmtP™
หมวดสารพันบันเทิง
