หน้า: [1]   ลงล่าง
  พิมพ์  
ผู้เขียน หัวข้อ: พิณเพียะ หรือพิณเปี๊ยะ  (อ่าน 3606 ครั้ง)
0 สมาชิก และ 1 บุคคลทั่วไป กำลังดูหัวข้อนี้
คะแนนแทนกำลังใจ: 5244
เหรียญรางวัล:
พี่ชายที่แสนดีAdministatorWebmaster
กระทู้: 2,348
ออฟไลน์ ออฟไลน์
« เมื่อ: 10 พฤษภาคม 2553, 05:10:43 PM »





                 พิณ เพียะ หรือพิณเปี๊ยะ หรือบางทีก็เรียกว่าเพียะหรือเปี๊ยะ มีกล่าวถึงในพงศาวดารลานช้างเป็นทำนองว่าพระมหากษัตริย์ของชนชาวไทยในสมัย โบราณเมื่อครั้งยังตั้งอาณาจักรไทยอยู่ในประเทศจีนตอนใต้ ได้ส่งนักดนตรีนักกลอน และครูละคอนฟ้อนรำลงมาฝึกสอนคนไทยด้วยกันซึ่งอพยพแยกย้ายกันลงมาตั้ง อาณาจักรไทยอยู่ในแหลมอินโดจีนและในการนั้นได้ส่งครูลงมาสอนให้รู้จักทำและ รู้จักเล่นพิณเพียะด้วยถ้าเป็นจริงตามนั้น พิณเพียะหรือเพียะก็เป็นของที่ชนชาวไทยรู้จักทำและรู้จักเล่นกันมาแต่เดิม มีกล่าวถึงในกาพย์ขับไม้เรื่องพระรถเสนเรียกว่า "พิณเพลีย" และกล่าวไว้คล้ายกับว่าเป็นเครื่องดนตรีที่ใช้ร่วมบรรเลงในงานพระราชพิธี มงคลสมโภชด้วยดังนี้

                                       ครั้นได้ฤกษ์ดี            จึงเบิกบายศรี              สมโภชภูบาล
                                       แตรสังข์เสียงใส        พาทย์ฆ้องศรไชย         มีทั้งฉิ่งเพลงชาญ
                                       ปี่ขลุ่ยเสียงหวาน      จะเข้พิณเพลีย การ      ศัพท์คือเพลงสวรรค์

                     ดูเหมือนในหนังสืออนิรุทธคำฉันท์จะเรียกพิณเพียะว่า "เพยีย" เป็นเครื่องดีดจำพวกพิณเหมือนกันใช้ประกอบขับร้องไป
ดีดเสียงประสานไป เช่นกล่าวว่า

                                      "จำเรียงสานเสียง          ประอรประเอียง        กรกรีด
                                      เพยียทอง                      เต่งติง               เพลงพิณ
                                      ปี่แคนทรลอง                 สำหรับลบอง          ลเบงเฉ่งฉันท์"

แต่ในโคลงกำศรวลศรีปราชญ์เรียกไว้ว่า "เพลี้ย" จะเป็นเครื่องดนตรีชนิดเดียวกันหรือไม่ไม่ทราบ แต่ก็ใช้ดีดประกอบ
ขับร้องเหมือนกัน เช่นที่ว่า

สายาเข้าคว้าเล่น
เดอรดีดเพลี้ยเพลงพาล
สายาอยู่ในถนน
รยมฤา ยงงที่สาวน้อยรู้
   

          หลายกล
          รยกชู้
          ถามข่าว
          รยกขวนน ฯ

             พิณ เพียะลักษณะคล้ายพิณน้ำเต้าแต่พิณเพียะทำเพิ่มขึ้นเป็น ๒ สาย และ ๔ สายก็มี คันทวนยาวประมาณ ๑ เมตรเศษ ลูกบิดก็ยาวประมาณ ๑๘ ซม. ใช้เชือกคล้องสายผูกโยงไว้กับทวนสำหรับเร่งเสียงเหมือนกับพิณน้ำเต้า กะโหลกก็ทำด้วยเปลือกลูกน้ำเต้าตัดครึ่งลูกก็มี ทำด้วยกะลามะพร้าวก็มีเวลาดีดก็เอากะโหลกประกบติดไว้กับหน้าอกขยับเปิดปิด เพื่อให้เกิดเสียงก้องกังวานตามต้องการเช่นเดียวกับดีดพิณน้ำเต้า ตามที่ปรากฏในท้องถิ่นภาคเหนือผู้เล่นมักจะดีดคลอขับร้องของตนเองและนิยม เล่นในขณะที่ไปเที่ยวเกี้ยวสาวตามหมู่บ้านในเวลาค่ำคืน เดี๋ยวนี้หาผู้ที่เล่นได้ยากแล้วแต่ยังพอมีพี่น้องชาวไทยทางภาคเหนือของ ประเทศไทยเล่นได้บ้าง ในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติมีเครื่องสายชนิดหนึ่งบอกไว้ว่า พิณเพียะ แต่ใช้ไม้จริงชนิดเบาทำเป็นกะโหลก ยาวตั้งแต่กะโหลกจนตลอดคันทวนประมาณ ๑.๒๒ เมตร แกะสลักฝังงาลงไปในเนื้อไม้เป็นลวดลายแพรวพราว ตัวกะโหลกกว้างประมาณ ๒๘ ซม. คันทวนแบนใหญ่กว้างประมาณ ๔๘ ซม. มีสายถึง ๕ สาย

ทีมา...www.surasak.ac.th/
บันทึกการเข้า
หน้า: [1]   ขึ้นบน
  พิมพ์  
 
กระโดดไป:  


SimplePortal 2.3.2 © 2008-2010, SimplePortal