รูปร่างลักษณะ กลอง ยาวเป็นกลองขึงหนังหน้าเดียว ตัวกลองท่อนที่ขึงหนังจะป่องออก ส่วนที่ต่อออกไปด้านตรงข้ามหน้ากลองเป็นท่อกลวงปลายบาน ยาว ๒ เท่า - ๒ ๑/๒ เท่าของตัวกลอง กลองยาวมีหลายขนาด ตั้งแต่ลูกเล็กขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ ๑๗ ซม.จนถึงประมาณ ๓๐ ซม. ด้านตัวกลองที่ขึงหนังนิยมตกแต่งด้วยผ้าสีต่างๆ หุ้มไว้ เพื่อให้สวยงาม ประวัติ กลองยาวในเมืองไทยได้รับอิทธิพลมาจากพม่า ไม่ทราบว่าแต่ครั้งใด แต่มีเล่นกันมาช้านานแล้ว
การเทียบเสียง ไม่แน่นอน แล้วแต่ขนาดของกลอง มีการเทียบเสียงในชุดเดียวกันที่เล่นกันเป็นหมู่ โดยใช้ข้าวสุกบดผสมขี้เถ้า ถ่วงหน้ากลองให้ดังกังวาล
การประสมวง ๑. วงกลองยาว ประกอบด้วยกลองยาวขนาดต่างๆ ๕ ใบ หรือมากกว่า น้อยกว่าตามแต่จะมีกับโหม่ง หรือ ฆ้องกระแต และกรับไม้
๒. ประสมวงมโหรี ปี่พาทย์ เมื่อบรรเลงเพลงสำเนียงพม่า มอญ บางเพลง
๓ รำเหย่ย
บริเวณที่นิยมบรรเลง ภาคกลาง และภาคอื่นบางจังหวัด
โอกาสที่บรรเลง ๑. งานรื่นเริงทั้งหลาย
๒. กระบวนแห่กฐิน ผ้าป่า แห่นาค แห่ขันหมาก
บทเพลงที่นิยมบรรเลง ตีเป็นจังหวะต่างๆ ในกระบวนแห่หรือเพลงกลองยาว และจังหวะประกอบหน้าทับเพลง สำเนียงพม่า จังหวะรำเหย่ย
กลองยาว เป็นกลองขึ้นหนังหน้าเดียว ตัวกลองทำด้วยไม้จริง เช่น ไม้มะม่วง ตอนหน้าใหญ่ ตอนท้ายมีลักษณะเรียว แล้วบานปลายเป็นรูปดอกลำโพง มีหลายขนาด และบางขนาดหน้ากลองกว้างประมาณ 21 เซนติเมตร. ยาวตลอดตั้งแต่หน้ากลองถึงปลายหางประมาณ 75 เซนติเมตร. ตรงกลางของหน้ากลองติดข้าวสุกบดผสมขี้เถ้าถ่วงเสียงตัวกลองยาวนั้น มักนิยมตกแต่งกันให้สวยงามด้วยหุ้มผ้าสีหรือผ้าดอกเย็บจีบย่น ๆ และปล่อยเชิงเป็นระบายห้อยลงมาปกตัวกลองมีสายสะพายผูกข้างหนึ่งที่รูห่วงริม ขอบกลองอีกข้างหนึ่งผูกไว้ที่หางสำหรับคล้องสะพายบ่า ใช้ตีด้วยมือ แต่ผู้เล่นโลดโผนใช้กำปั้นตี ศอกถองศีรษะโหม่ง เข่ากระทุ้ง ส้นเท้ากระแทกก็มี
ความรู้เกี่ยวกับลักษณะของกลองยาวจากหนังสือดนตรีไทย อาจารย์ ธนิต อยู่โพธิ์ พ.ศ. 2530
หมวดรวมใจชาวไทย
